Rusiya Bankı əsas faiz dərəcəsini illik 17%-dən 16,5%-ə endirib. Bu, ardıcıl dördüncü faiz azaldılması olsa da, bu dəfə tənzimləyici daha ehtiyatlı addım atıb və 2026-cı il üzrə inflyasiya proqnozunu pisləşdirib.

Marja xəbər verir ki, Rusiya Mərkəzi Bankının Direktorlar Şurası 24 oktyabr iclasında əsas faiz dərəcəsinin 17%-dən 16,5%-ə endirilməsi barədə qərar qəbul edib. Bu barədə tənzimləyicinin rəsmi açıqlamasında bildirilib.

Pul siyasətinin yumşaldılması davam edir

Hazırkı azalma pul siyasətinin ardıcıl dördüncü yumşaldılmasıdır. Faiz endirimi dövrü iyun ayında başlamışdır – o zaman Mərkəzi Bank dərəcəni 21%-dən 20%-ə salmış, iyul və sentyabr iclaslarında isə müvafiq olaraq 200 və 100 baza bəndi endirim etmişdi.

Bankın bəyanatında deyilir:

“Hazırda qiymət artımının sabit göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməyib və illik hesabla 4%-dən yuxarı qalır. İqtisadiyyat tarazlı artım trayektoriyasına qayıdır, kreditləşmə artımı sürətlənib, inflyasiya gözləntiləri isə yüksək səviyyədə qalır.”

Analitiklər faiz dərəcəsinin sabit qalacağını gözləyirdi

RBK-nın sorğusuna əsasən, 30 böyük bank və investisiya şirkətindən 17-si Mərkəzi Bankın faiz dərəcəsini sabit saxlayacağını, 6-sı isə 16–16,5%-ə endirəcəyini proqnozlaşdırmışdı. Daha 6 iştirakçı 100 baza bəndi endirim gözləyirdi.

2026-cı il üçün daha sərt siqnal

Tənzimləyici bildirib ki, inflyasiyanı hədəf səviyyəyə qaytarmaq üçün pul siyasəti kifayət qədər sərt qalacaq:

“Əsas ssenariyə görə, 2026-cı ildə orta illik uçot dərəcəsi 13–15% aralığında olacaq və bu, sərt pul siyasətinin uzunmüddətli davamını nəzərdə tutur.”

Mərkəzi Bank əlavə edib ki, gələcək qərarlar inflyasiyanın sabitləşməsi və gözləntilərin dinamikasından asılı olacaq.

İnflyasiya proqnozu pisləşdirilib.

Bankın yeni qiymətləndirməsinə görə, 2026-cı ildə inflyasiya 4–5% səviyyəsində olacaq. Əvvəlki proqnozda bu göstərici maksimum 4% idi. Tənzimləyici qeyd edir ki, proqnozun artırılması bir sıra “qısamüddətli inflyasiya amilləri” ilə əlaqədardır və sabit inflyasiya yalnız 2026-cı ilin ikinci yarısında 4%-ə enəcək.

Qiymət artımı və təsir edən amillər

Mərkəzi Bankın məlumatına görə, cari qiymət artımı illik 6,4%-ə yüksəlib (2-ci rübdə 4,4% idi). Baza inflyasiya göstəricisi isə 4,3% təşkil edib. Ümumi illik inflyasiya 20 oktyabr tarixinə 8,2% səviyyəsində qiymətləndirilir və ilin sonunda 6,5–7% aralığında gözlənilir.

Qiymət artımına təsir edən əsas amillər – benzin bahalaşması və payız aylarında tərəvəz-meyvə məhsullarının qiymət artımının daha yüksək olması göstərilir.

Gözləntilər və vergi artımı

Sentyabr ayında əhali arasında inflyasiya gözləntiləri 12,6% səviyyəsində qalıb – bu, son bir ilin minimum göstəricisidir. Lakin müəssisələr öz qiymət gözləntilərini artırıblar. Bu, 2026-cı ilin yanvarından planlaşdırılan vergi artımı ilə əlaqələndirilir.

Mərkəzi Bank sədrinin müavini Aleksey Zabotkin bildirib ki, yeni vergilər qısamüddətli dövrdə inflyasiyanı 0,6–0,7 faiz bəndi artıra bilər. Amma uzunmüddətli dövrdə bu addım dezinflyasiya (inflyasiyanın azalması) effekti verəcək, çünki büdcə kəsirinin böyüməsinin qarşısını alır.

Proinflyasiya riskləri artır

Mərkəzi Bank qeyd edib ki, hazırda proinflyasiya riskləri artıb və orta müddətli dövrdə dezinflyasiya amillərinə nisbətən üstünlük təşkil edir. Bu risklərə iqtisadi artımın tarazlı trayektoriyadan yuxarı çıxması, yüksək inflyasiya gözləntiləri, ƏDV-nin artırılması və xarici ticarət şəraitinin pisləşməsi daxildir (ABŞ-ın “Rosneft” və “LUKOIL”a qarşı sanksiyalarından sonra).

Qeyd olunub ki, 2025-ci ilin büdcə siyasətinin dezinflyasiya effekti əvvəlkindən daha zəif olacaq, lakin orta müddətli dövrdə dövlət siyasəti inflyasiyanın azalmasına töhfə verəcək.

“Əgər büdcə siyasətinin parametrləri dəyişərsə, Mərkəzi Bank pul siyasətinə düzəliş edə bilər,” – deyə tənzimləyici bəyanatında vurğulayıb.

Qeyd edək ki, “Proinflyasiya” — iqtisadiyyatda inflyasiyanı artıran və ya qiymət artımını sürətləndirən amilləri ifadə edən termindir.

Sadə desək: Proinflyasiya amili – qiymətlərin artmasına töhfə verən, inflyasiyanı yuxarı itələyən səbəbdir.